Het
expressionisme
van voor de tweede wereldoorlog is in grote lijnen een duidelijke voortzetting van de experimenten van
de post-impressionisten.
Het ging niet meer in eerste instantie om het overtuigend afbeelden van de zichtbare werkelijkheid. Veel belangrijker was de gedachte, of het
gevoel, dat uit het werk naar voren komt. De kunstenaars waren in de eerste helft van de twintigste eeuw vooral bezig de dingen om hen heen steeds
maar weer op een andere manier te bekijken en weer te geven.
In 1911 wordt
de term Expressionisme voor het eerst met betrekking tot de beeldende kunst gebruikt. In het begin
doelde men met deze term eigenlijk alleen op een groep Duitse kunstenaars die vanaf 1905 werk maakten dat onder deze noemer kon vallen. Later werden
ook andere kunstenaars tot het Expressionisme gerekend.
De term ‘expressie’ zegt natuurlijk al genoeg.
De kunstenaars probeerden inderdaad met name
vorm te geven aan hun eigen beleving en gevoelens. Kenmerkend is hierbij dat deze gevoelens niet worden overgebracht door het zo realistisch mogelijk
afbeelden van de voorstelling (bijvoorbeeld onderdrukte mensen), maar door een bepaald gebruik van
vormen en kleuren die vaak geen enkele relatie met de zichtbare werkelijkheid hebben.
Denk hierbij bijvoorbeeld aan het schilderij de Schreeuw van de Noorse kunstenaar Edvard Munch
waaruit juist door zijn gebruik van vormen en kleuren, het gevoel van angst zo duidelijk naar voren komt. Hij diende daarvoor de zichtbare werkelijkheid
lot te laten. Zijn werk wordt ook tot het Symbolisme gerekend.
De algemene stilistische kenmerken van het Expressionisme zijn gebruik van felle kleuren, royaal gebruik van verf en andere materialen en vereenvoudigde
vormen.
Binnen het Expressionisme zijn echter vele kunstenaarsgroepen te onderscheiden die bovengenoemde
kenmerken in zich dragen. Maar omdat juist de eigen beleving en gevoelens van de kunstenaars aan de basis van hun werk ligt, is het werk van deze
kunstenaars toch weer zeer divers. Denk hierbij alleen al aan het werk van enkele van de belangrijkste groepen; hieronder in de footer vermeld.

